Beestachtig sterk: Hoe ervaringsonderwijs met behulp van dieren kinderen helpt groeien

„Dieren zijn een prachtig medium voor kinderen om uit zichzelf te komen - om grenzen te overwinnen.“ (Arnim Pietralla, directeur van „Eifelzeit“)

Of ze nu verlegen, overprikkeld of onzeker zijn - dieren bereiken vaak kinderen waar woorden alleen niet genoeg zijn. Daarom zijn ze een centraal onderdeel van de ervaringsgerichte onderwijsprogramma's van „Tijd in de Eifel„, een jarenlange programmapartner van de jeugdherbergen in het Rijnland. De 3- of 5-daagse Klassenreis programma „Met hand en hoef“ staan de ontmoetingen tussen dieren en kinderen zelfs centraal.

Cavia's als een zachte introductie

De eerste ontmoetingen zijn bewust rustig. „De leerlingen krijgen cavia's op schoot, maar niet zomaar op een handdoek waar ze weg zouden kunnen rennen. De dieren zijn speciaal getraind en zitten op opstapjes - zodat ze zich op hun gemak voelen. De cavia's worden vertroeteld, bijvoorbeeld met muziek op de achtergrond, eten en aaien op de plekken waar ze elkaar ook verzorgen. Op deze manier ontwikkelen de dieren vertrouwen - en dat voelen de kinderen“, legt Arnim Pietralla, leraar speciaal onderwijs en directeur van „Eifelzeit“, uit.

Dit is een zachte aanpak, vooral voor gereserveerde kinderen. Ze ervaren nabijheid en aandacht - en leren verantwoordelijkheid te nemen.

Baard konijn - nabijheid op ooghoogte

De Belgische baardkonijnen zijn een bijzonder hoogtepunt, zegt Arnim Pietralla. „Ze wegen ongeveer zes kilo en zien eruit als een kruising tussen een konijn en een leeuw met hun ruige baarden. Deze dieren huppelen vrij rond tussen de kinderen. [Ze zijn niet zo makkelijk op te pakken. Dat is goed, want het stimuleert ook een respectvoller gedrag van de kinderen tegenover de dieren.“

Als de konijnen paardenbloemen rechtstreeks uit je hand eten, is dat voor velen een indrukwekkende ervaring - nabijheid zonder dwang.

Een dag op de boerderij

Praktische opdrachten maken ook deel uit van het programma. „Op de tweede dag nemen we de pendelbus van kasteel Blankenheim naar onze boerderij. Daar brengen de kinderen de hele dag door met kippen, eenden en andere dieren. Ze leren hoe ze de dieren moeten voeren en verzorgen en hoe ze de stallen moeten uitmesten. Dat maakt allemaal deel uit van een leuke tijd met de dieren,“ zegt Pietralla.

Op deze manier leren de kinderen dat verantwoordelijkheid en plezier onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

De „Schafari“ met schapen

Tijdens de „schapensafari“ gaat de klas op safari naar de schapen. Ontmoetingen met schapen vereisen vaak moed. Arnim Pietralla doet verslag van een programma met kinderen uit een sociaal achtergestelde wijk. De kinderen woonden in hoogbouwwijken en waren nog nooit echt buiten in de natuur of in de buurt van boerderijdieren geweest: „Voordat ze bij de dieren konden komen, moest ik de kinderen eerst kalmeren, ook al waren het maar kleine Bretonse dwergschapen. Ze wegen misschien twaalf kilo en toch waren de kinderen eerst heel bang. Je moet ze langzaam en stap voor stap benaderen [...]. Maar als er contact is tussen de kinderen en de dieren, dringt het echt tot het hart door.“

Het zelfvertrouwen groeit stap voor stap - en daarmee ook het zelfvertrouwen van de kinderen.

Creativiteit met natuurlijke materialen

Dan is het tijd om creatief te worden: „Op de derde dag werken we met wol in het wolatelier en bouwen we samen met de kinderen insectenhotels,“ legt de leerkracht van het speciaal onderwijs uit. Dit combineert vakmanschap, kennis van de natuur en creativiteit - een waardevolle aanvulling op de dierenontmoetingen.

Wandelen met geiten - een test voor geduld

Aan het einde wacht een bijzondere ervaring, onthult Arnim Pietralla. „Tijdens de pauzes maken we een wandeling met onze geiten. De kinderen leren geduldig te zijn omdat geiten graag rondkijken en snuffelen. De wandeling van 20 minuten duurt meestal iets langer dan normaal.“

De kinderen leren dat niet alles volgens plan verloopt - en kalmte is vaak de beste manier om het doel te bereiken.

Conclusie

Door dieren ondersteund ervaringsonderwijs leert kinderen respect, verantwoordelijkheidsgevoel en zelfvertrouwen. Van voorzichtig contact met cavia's tot een geitenwandeling - de ontmoetingen helpen om angsten te verminderen, mindfulness te ontwikkelen en sociale vaardigheden te versterken.

• Alle informatie over het programma „Met hand en hoef“ van Blankenheim Castle Youth Hostel vind je hier: Klassenreis naar Blankenheim: Met hand en hoef (3 dagen)
• Het volledige interview met Arnim Pietralla is ook te vinden in het onderwijsmagazine NIEUWS4LEERKRACHTEN lezen